Quả cầu trên đế xoay có nước: điện, bơm và cách chăm

Quả cầu đặt trên đế xoay, có nước chảy và mô tơ đẩy — món này đẹp mắt, nhưng nó không còn là một khối đá nữa. Nó là một thiết bị có điện và có nước đặt cạnh nhau, và phải được chăm như một thiết bị.

Phần điện: xử trước tiên

1. Ổ cắm phải cao hơn mặt đế, không đặt dưới sàn ngay cạnh chân đế.
2. Dây tạo vòng võng xuống trước khi đi lên ổ cắm — nước chảy theo dây sẽ nhỏ xuống ở điểm võng thay vì chạy vào ổ.
3. Không dùng ổ chia nhiều lỗ đặt dưới sàn ở khu vực có nước.
4. Rút điện khi thay nước, khi lau, khi đi vắng dài ngày.
5. Thấy tê tay khi chạm vào nước — rút điện ngay và không dùng nữa cho tới khi có thợ kiểm.

Điểm cuối không phải chuyện nhỏ: tê tay là dấu hiệu rò điện, và với nước thì đó là tình huống nguy hiểm thật.

Nước: thay đều và đúng cách

• Thay nước theo lịch, đừng đợi tới khi thấy đục — nước đọng lâu sinh rêu và mùi.
• Nước sạch, để nguội; nước nóng có thể làm nứt đá và hỏng mô tơ.
• Đừng để cạn nước — mô tơ chạy khô là cách hỏng nhanh nhất.
• Nước cứng để lại cặn trắng trên đá và trong bơm; lau cặn sớm dễ hơn nhiều so với để lâu.

Rêu, cặn và mùi

1. Đặt xa nắng trực tiếp — nắng là thứ nuôi rêu nhanh nhất.
2. Lau lòng đế mỗi lần thay nước, bằng khăn mềm.
3. Cặn trắng xử bằng cách ngâm nước ấm và lau; hoá chất tẩy mạnh có thể hại đá và hại gioăng.
4. Có mùi là dấu hiệu nước đã để quá lâu hoặc bơm bị kẹt cặn — xử cả hai chứ đừng chỉ thay nước.

Bơm và tiếng ồn

Bơm nhỏ là phần hỏng trước nhất, và cũng là phần gây khó chịu nhất khi nó bắt đầu kêu.

• Tiếng rít hoặc lạch cạch — thường do cặn, tóc, bụi kẹt trong cánh bơm; tháo ra súc sạch.
• Tiếng ù to hơn bình thường — kiểm mực nước trước, vì bơm hút không đủ nước sẽ kêu.
• Rung truyền xuống mặt bàn — lót một miếng đệm mềm dưới đế.
• Bơm có thể thay riêng — hỏi nơi bán loại thay được, đừng mặc định hỏng bơm là bỏ cả bộ.

Đặt ở đâu

1. Mặt phẳng, vững, không rung — không đặt trên kệ có ngăn kéo hay bàn dễ lắc.
2. Không đặt cạnh thiết bị điện tử, giấy tờ, ổ điện bàn.
3. Cách mép bàn một khoảng, nhất là nhà có trẻ nhỏ và thú nuôi.
4. Chỗ với tới được để thay nước — chỗ khó với thì bạn sẽ lười, và nước sẽ để lâu.

Điểm cuối quyết định nhiều hơn người ta tưởng: món cần chăm mà đặt chỗ khó chăm thì sớm muộn cũng bị bỏ bê.

Lịch chăm gọn

1. Mỗi tuần — nhìn mực nước, thêm nếu vơi; nghe tiếng bơm có gì lạ không.
2. Mỗi hai tuần tới một tháng — thay nước, lau lòng đế, lau quả cầu.
3. Mỗi vài tháng — tháo bơm súc cánh, kiểm dây điện và phích cắm.
4. Mỗi năm — kiểm kỹ gioăng, chân đế, và quyết xem có nên thay bơm chưa.

Dán một mẩu giấy nhỏ dưới đáy đế ghi ngày thay nước gần nhất. Nhìn là biết, khỏi phải nhớ — và đây là mẹo dùng được cho mọi món có nước trong nhà.

Nhà có trẻ nhỏ và thú nuôi

• Mèo uống nước ở đó là chuyện rất thường; nước đọng lâu thì đó là nước bẩn với chúng.
• Quả cầu nặng trên đế xoay có thể bị hất rơi — đặt cao và lùi vào trong.
• Dây điện thõng xuống là thứ trẻ và thú kéo; đi dây dọc chân bàn và cố định.
• Nước tràn ra sàn thành chỗ trượt — lau ngay, đừng để khô tự nhiên.

Hỏi gì trước khi mua

• Bơm thay được không, và mua ở đâu.
• Điện áp và công suất, có dùng nguồn rời không.
• Tháo được để lau không, hay là khối liền.
• Nặng bao nhiêu — vì bạn sẽ phải nhấc quả cầu ra khi vệ sinh.
• Bảo hành phần nào: đá, đế, hay cả bơm.

Đặt ở cửa hàng hoặc văn phòng

Ở nơi làm việc thì thêm hai chuyện: không ai thấy nó là việc của mình, và tiếng nước chảy cả ngày dễ thành thứ gây khó chịu cho người ngồi gần.

• Ghi tên người phụ trách vào bảng phân công, như mọi thiết bị khác.
• Hỏi người ngồi gần nhất trước khi đặt — tiếng nước hợp với người này và làm phiền người kia.
• Tắt vào cuối ngày nếu văn phòng không có người trực.
• Trước kỳ nghỉ dài thì rút điện và xả nước, đừng để cả tuần.

Khi thôi dùng

Nếu thấy mình không thay nước đều được, thì bỏ phần nước và dùng như một quả cầu đặt trên đế tĩnh là lựa chọn hoàn toàn hợp lý — gọn, không tốn điện, không phải chăm.

Trước khi cất: rút điện, xả sạch nước, lau khô cả đá lẫn đế, và để khô hẳn vài ngày rồi mới đóng hộp. Cất khi còn ẩm là cách chắc chắn để mở ra thấy mốc và cặn.

Ba điều gọn lại

1. Đây là thiết bị có điện và nước — dây phải võng xuống trước khi lên ổ cắm, và rút điện khi thay nước.
2. Đừng để cạn nước; mô tơ chạy khô là cách hỏng nhanh nhất.
3. Đặt ở chỗ với tới được — món cần chăm mà đặt chỗ khó chăm thì sớm muộn cũng bị bỏ bê.