Chọn mua gương: kính gì, dày bao nhiêu, mép và lớp tráng ra sao
Gương là món hiếm hoi trong nhà vừa là đồ trang trí, vừa là một tấm kính nặng treo trên tường. Người ta hay chọn nó như chọn tranh — nhìn vừa mắt, thấy hợp chỗ là lấy. Nhưng tranh rơi xuống thì rách, còn gương rơi xuống thì vỡ, và vỡ ở tư thế nào thì phụ thuộc vào loại kính mà lúc mua gần như không ai hỏi.
Bài này gom lại mấy thứ nên biết trước khi trả tiền: kính gì, dày bao nhiêu, mép ra sao, lớp tráng thế nào, và phần nào của việc lắp đặt thì không nên tự đoán.
Ba loại kính hay gặp, và khác nhau ở lúc vỡ
Chỗ khác nhau rõ nhất giữa các loại kính không nằm ở lúc nó đang treo yên trên tường — treo yên thì loại nào trông cũng như nhau. Nó nằm ở lúc có chuyện.
Kính thường là loại phổ thông, rẻ nhất, và khi vỡ thì tách thành những mảnh lớn có cạnh sắc. Đây là loại dễ gây thương tích nhất nếu gương ở chỗ người hay đi lại hoặc chỗ trẻ con chơi.
Kính cường lực được xử lý nhiệt nên chịu va đập tốt hơn, và khi vỡ thì vỡ vụn thành nhiều hạt nhỏ thay vì mảnh dài. Đổi lại, nó không cắt gọt hay khoan lỗ được sau khi đã cường lực — mọi việc cắt, mài, khoan phải làm xong trước, nên đặt sai kích thước là hỏng cả tấm.
Kính dán an toàn là hai lớp kính kẹp một lớp phim ở giữa. Khi vỡ, các mảnh vẫn dính vào lớp phim và tấm gương thường không rụng xuống ngay. Đây là loại đắt hơn, nhưng là loại đáng cân nhắc nhất cho gương lớn treo cao, gương ở cầu thang, hoặc gương trong nhà có trẻ nhỏ.
Ngoài ba loại đó, còn một cách xử lý rẻ hơn: dán một lớp phim an toàn vào mặt sau tấm gương thường. Nó không biến gương thường thành kính an toàn, nhưng khi vỡ thì lớp phim giữ bớt mảnh lại. Với gương đã mua rồi và không muốn thay, đây là cách đỡ tốn nhất.
Dày bao nhiêu thì đủ
Gương càng lớn càng phải dày, vì một tấm mỏng và rộng sẽ võng nhẹ — nhìn vào thấy hình hơi méo, nhất là khi đứng lùi ra xa. Gương mỏng cũng dễ nứt hơn ở lúc vận chuyển và lúc bắt vít.
Không có một con số dùng chung cho mọi cỡ, và bảng nào ghi đúng một con số cho mọi trường hợp thì nên nghi ngờ. Cái nên làm ở tiệm là nói rõ ba thứ rồi để họ đề xuất: kích thước tấm gương, treo lên tường hay dựa vào tường, và treo ở chỗ nào trong nhà. Cùng một cỡ gương mà treo trong phòng ngủ khác hẳn treo ở hành lang chung có người qua lại.
Có một hệ quả của độ dày mà ít người tính trước: dày thêm thì nặng thêm, và nặng thêm thì cách bắt vào tường phải khác. Một tấm gương lớn có thể nặng hơn bạn tưởng khá nhiều — bê thử một góc ở tiệm là biết ngay, và cũng là dịp để hỏi luôn xem lắp đặt có kèm theo không.
Mép gương: chỗ nhỏ mà quyết định nhiều
Mép một tấm gương mới cắt là mép sắc. Tiệm sẽ mài mép trước khi giao, và mức độ mài có vài kiểu khác nhau: mài cho cùn cạnh cho an toàn, mài bóng cho nhìn được, hoặc vát cạnh cho ra một đường viền lấp lánh quanh mặt gương.
Hai việc rất khác nhau ở đây. Mài cho an toàn là việc bắt buộc, không phải tuỳ chọn. Còn vát cạnh là chuyện thẩm mỹ, và nó ăn vào giá.
Nếu gương có khung thì mép gương nằm khuất trong khung, lúc đó việc mài chỉ còn ý nghĩa với thợ. Nhưng gương không khung — loại đang phổ biến vì nhìn gọn — thì mép là thứ người trong nhà chạm vào hằng ngày. Đưa tay rà thử dọc cạnh trước khi nhận hàng, thấy còn gợn là nói ngay, đừng nhận về rồi mới thấy.
Lớp tráng và chuyện gương hỏng từ mép vào
Mặt sau tấm gương là lớp tráng phản chiếu, rồi mới tới lớp sơn bảo vệ. Gương ố, đốm đen, loang ở rìa gần như luôn bắt đầu từ mép — chỗ hơi nước len vào được giữa các lớp.
Vì vậy, với gương đặt ở phòng tắm hoặc chỗ ẩm, thứ đáng hỏi không phải là "gương này có chống ẩm không" — ai bán cũng gật — mà là mép có được xử lý kín không và lớp sơn sau lưng thuộc loại nào. Và đáng hỏi luôn: nếu vài năm nữa nó ố ở rìa thì tiệm có nhận thay không, thay riêng tấm gương hay phải thay cả bộ.
Một chi tiết lắp đặt hay bị bỏ qua: gương phòng tắm dán sát tường bằng keo, không chừa khe thoát hơi, thì hơi ẩm đọng lại ngay sau lưng gương và không có đường ra. Chỗ đó ố nhanh hơn hẳn phần còn lại.
Phần không nên tự đoán: tường và cách bắt
Đây là chỗ ranh giới nên vạch rõ. Chọn kính, chọn cỡ, chọn kiểu mép — những việc này bạn quyết được sau khi đọc và hỏi. Nhưng bắt một vật nặng lên một bức tường cụ thể thì phụ thuộc vào bức tường đó: tường gạch đặc, tường gạch rỗng, tường thạch cao có khung, hay vách ngăn nhẹ — mỗi loại một kiểu neo khác nhau, và nhìn bề mặt thì không phân biệt được.
Với gương nhỏ thì sai một chút cũng ít hậu quả. Với gương lớn, gương treo cao, gương ở lối đi hoặc cầu thang, hỏi người có chuyên môn xây dựng là việc đáng làm — họ xem tường rồi nói cách bắt, chứ không phải bạn đoán theo một bài hướng dẫn chung.
Nhà chung cư còn thêm một tầng nữa: có tường không được khoan, và có chỗ trong nhà thuộc phần chung. Việc này hỏi ban quản trị toà nhà trước khi mua gương, không phải sau.
Đường mang gương về nhà
Một tấm gương lớn không gập lại được, không nghiêng quá mức được, và không dựng đứng lâu trong xe được. Trước khi chốt kích thước, đo thử đường nó phải đi: cửa ra vào, chiếu nghỉ cầu thang, thang máy, khúc cua trong hành lang.
Đo chiều rộng thôi chưa đủ — chỗ hay kẹt là khúc cua, vì ở đó tấm gương cần cả chiều rộng lẫn khoảng xoay. Thang máy thì thêm một con số nữa là chiều cao trong lòng cabin.
Gương quá khổ thì có hai lối: đặt tiệm giao và lắp trọn gói, hoặc chia thành nhiều tấm nhỏ ghép lại. Lối thứ hai rẻ hơn và dễ vận chuyển hơn, đổi lại nhìn sẽ thấy đường ghép.
Gương có đèn và gương gắn thiết bị
Gương tích hợp đèn, gương sấy chống mờ, gương gắn màn hình — nhóm này không còn thuần là kính nữa, nó là một thiết bị điện treo tường, và ở chỗ ẩm thì càng phải cẩn thận.
Ba câu nên hỏi trước khi mua nhóm này: nguồn điện lấy từ đâu và có phải đục tường đi dây không; phần điện có bảo hành riêng không; và khi bóng hoặc mạch hỏng thì thay được phần đó hay phải thay cả tấm gương. Câu thứ ba hay là câu đắt nhất — có loại hỏng đèn là bỏ cả gương.
Việc đấu nối thì để thợ điện làm. Đây không phải chỗ tự xoay xở.
Mấy câu hỏi gọn mang theo khi đi mua
Không cần thuộc lòng, chụp lại mấy dòng này là đủ:
- Gương này là kính thường, cường lực hay dán an toàn?
- Với cỡ này và treo ở chỗ tôi nói, tiệm khuyên dày bao nhiêu?
- Mép đã mài chưa, mài kiểu gì?
- Mặt sau xử lý thế nào, có hợp với chỗ ẩm không?
- Giá đã gồm vận chuyển và lắp chưa, hay tính riêng?
- Bảo hành những gì, và có nhận thay riêng tấm gương về sau không?
Người bán trả lời thẳng được mấy câu này thì phần lớn rủi ro đã được gỡ. Người bán né hết sang chuyện mẫu mã và giá thì đó cũng là một thông tin.
Ba điều gọn lại
Một. Loại kính là thứ đáng hỏi nhất, vì nó quyết định chuyện gì xảy ra lúc gương vỡ — chứ không đổi gì lúc gương đang treo yên.
Hai. Gương hỏng từ mép vào. Mép mài kỹ và lớp bảo vệ sau lưng tử tế đáng giá hơn một đường vát cạnh đẹp.
Ba. Chọn gương là việc của bạn; bắt nó lên tường là việc của người biết bức tường đó. Hai việc này đừng gộp làm một.